12.07.2004, Wiadomości Handlowe

Jaka jest odpowiedzialność sklepu

Co zrobić w sytuacji opisanej przez czytelniczkę "WH" z Torunia: Towar dostarczono do sklepu 6 maja z fakturą wypisaną na 7 proc. VAT. Po pewnym czasie hurtownik przysłał korektę faktury z prawidłową – po 1 maja – stawką 22 proc., obciążając sklep różnicą. Towar w znacznej części został już sprzedany z naliczeniem 7 proc. VAT.

Pytanie: Jaka jest odpowiedzialność sklepu wobec urzędu skarbowego ponieważ na rolce w kasie fiskalnej zapisano sprzedaż z wyszczególnieniem nieprawidłowej stawki VAT?
Czy detalista powinien uznać notę korygującą do faktury i zapłacić hurtownikowi różnicę?

Zgodnie z ustawą o VAT podatnikiem są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Obniżenie podatku przy zakupie towarów i usług jest możliwe w ściśle określonym terminie. W świetle art. 19 ust. 3 ustawy o VAT powinno nastąpić nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny, i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. Dodatkowo trzeba zauważyć, że podatnicy podatku od towarów i usług są także obowiązani do prowadzenia odpowiedniej ewidencji. W przypadku stwierdzenia, że podatnik, który w wyniku prowadzonej nierzetelnie ewidencji zaniżył zobowiązanie podatkowe (kwotę podatku należnego), naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa zobowiązanie w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia. Stąd prawidłowe prowadzenie dokumentacji podatkowej, jak również szczególna dbałość o właściwe naliczanie podatku są bardzo istotne dla przedsiębiorców. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż odpowiedzialność za stosowanie prawidłowej stawki VAT, a w konsekwencji prawidłowe odliczenie podatku zawsze ponosi każdorazowo podatnik. Nie oznacza to jednak, iż niedopuszczalne są pomyłki czy inne uchybienia dokonywane w związku z wystawienie faktury a w następstwie w rozliczeniu podatku. Ustawodawca wprowadził, w celu sprostowania popełnionego przez podatnika błędu, instytucje korekty faktury oraz deklaracji podatkowej. Fakturę korygującą wystawia się między innymi w przypadku, gdy podwyższono cenę po wystawieniu faktury lub w razie stwierdzenia pomyłki w cenie, stawce podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury.
W przypadku gdyby do sklepu dostarczono towar od hurtownika z fakturą zawierającą nieprawidłowa stawkę VAT, następnie towar ten został zbyty, to za zapłatę właściwej stawki VAT odpowiedzialny jest każdy z podmiotów dokonujących czynności opodatkowanej. W wyniku tego hurtownik powinien wystawić korektę faktury VAT a nabywca zapłacić wynikającą z niej różnicę. Nabywca otrzymujący fakturę krygującą obowiązany jest do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym fakturę otrzymał, lub w miesiącu następnym, a zatem do dokonania korekty dokumentów często już złożonych do urzędu skarbowego.
Sytuacja taka oznacza, iż nabywca ponosi odpowiedzialność nawet wówczas, gdy nie on popełnił błąd w naliczaniu stawki VAT, może on natomiast wystawić dalsze faktury korygujące, o ile zna swoich nabywców. Jeżeli strony nie dokonają czynności "korygujących" najpóźniej do chwili rozpoczęcia czynności kontrolnych przez organy skarbowe, wówczas podlegają odpowiedzialności karno-skarbowej z art. 16 kodeksu karno-skarbowego.

Anna Matusiak